Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony! Aby nie akceptować tych plików, zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.
  • baner gadżety kopia.jpg
  • blog baner CZARNY.jpg
  • kinder.jpg
  • Twoja Biblioteka posiada dostęp do platformy.jpg

Aktualności

badania

sezon 2008

Wykopaliska, prowadzone w lipcu 2008 r. miały na celu wyeksplorowane do calca rozpoczętego w 2003 r. wykopu II, który ulokowany został na szczycie stożka. W jego obrębie założono dwa wykopy o łącznej powierzchni 44 m˛. Jeden mniejszy dokopano do calca, natomiast drugi (ze względu na trudne warunki bytowe i aprowizację) zakończono na poziomie warstwy VIII (planuje się eksplorować go w przyszłym roku).

1 – Ryc. 1. Radzim stan. 1/7, gm. Murowana Goślina. Profil zachodni wykopu II: 1 – kamienie; 2 – smużki po drewnie; 3 – polepa; 4 – węgle drzewne; 5 - granice miedzy warstwami; 6 – linia wyznaczająca poziom, na którym zakończono eksplorację w 2006 r.

Na kopcu wydzielono X warstw, które wiązać można (co najmniej) z dwoma fazami zasiedlenia wyspy w średniowieczu (ryc. 1). Dodatkowo we wszystkich warstwach kulturowych odnotowano około 7% udział fragmentów naczyń kultury łużyckiej. Stan rozpoznania wyspy nie pozwala twierdzić, iż istniało tu osadnictwo ludności kultury łużyckiej. Można przypuszczać, iż we wczesnym i późnym średniowieczu ludność zamieszkująca na wyspie radzimskiej przekształcała teren, niwelując i/lub niszcząc ślady wcześniejszego osadnictwa.
Na Ostrowie Radzimskim zarejestrowano osadnictwo wczesnośredniowieczne. Warstwy: VIII – jasnobrunatna ziemia, VIIIa – ciemnobrunatna ziemia z węglami drzewnymi i IX – jasnobrunatno-siwa ziemia, zalegały nad calcem, warstwa X – żółtopomarańczowy piasek z plamkami jasnobrunatnej ziemi.

2 – Ryc. 2. Radzim stan. 1/7, gm. Murowana Goślina. Fragmenty naczyń ręcznie lepionych (z obiektów 5 i 6, warstw: VIII i VIIIa), początek wczesnego średniowiecza.

 W ich wypełniskach zalegały ułamki ceramiki ręcznie lepionej, nieornamentowanej z początków wczesnego średniowiecza (VII w.; ryc. 2). Na spągu w-wy VIIIa odkopano 2 obiekty (ob. 5 i 6). Obiekt 5 w rzucie płaskim prostokątny, w profilu nieckowaty, o szerokości 180 cm i miąższości 67 cm wkopany został w calec (w-wa X; na głębokości 54,28 m n. p. m). Jego wypełnisko stanowi czarna próchnica z węglami drzewnymi i dużą zawartością popiołu. W czasie eksploracji odnotowano ułamki ceramiki ręcznie lepionej z początków wczesnego średniowiecza.
Natomiast obiekt 6 odnotowano tuż obok ob. 5, na poziomie w-wy VIIIa, na głębokości 49,89 m n. p. m. W rzucie poziomym owalny, w przekroju prostokątny, o wymiarach 160 x 120 cm, i miąższości 28 cm, wkopany jest w w-wę IX. W obrębie obiektu, o barwie identycznej jak ob. 5, zarejestrowano 2 dołki posłupowe, znaleziono 2 fragmenty żarna, gładzik kamienny, ułamki naczyń ręcznie lepionych i kości zwierzęce – odpady konsumpcyjne.
Pozostałe warstwy kulturowe należy wiązać z osadnictwem późnośredniowiecznym, tzn. z funkcjonowaniem grodu kasztelańskiego. Źródła historyczne wskazują, iż gródek stożkowaty mógł powstać z dwóch powodów politycznych, które niejako wymuszały na władcach umocnienie terenu wyspy.
Gródek stożkowaty mógł stanąć w latach 30. wieku XIII, kiedy to książę śląski Henryk Brodaty, wykorzystał słabości wielkopolskiego księcia Władysława Odonica i opanował dużą część Wielkopolski, wyznaczając granicę na Warcie (D. Paprocki 2004 s. 8).
Po drugie gródek ten mógł powstać w latach 1249 – 1257, kiedy Wielkopolska podzielona była między dwóch braci – Przemysła I i Bolesława Pobożnego. Granica między dzielnicami przebiegała około kilkudziesięciu kilometrów na wschód od Radzimia. Najprawdopodobniej nowa sytuacja graniczna wymuszała na Przemyśle I wybudowanie nowych ośrodków kasztelańskich. Właśnie z tego okresu pochodzi pierwsza wzmianka o kasztelanie Radzimskim, którym był Jan z rodu Zarębów (D. Paprocki 2004, s. 8).

3 – Ryc. 3. Radzim stan. 1/7, gm. Murowana Goślina. Fragment naczyń całkowicie obtaczanych (warstwy: IV, III i II) z końca XII – XIII w.

Powyższe wskazówki historyczne potwierdzają źródła archeologiczne. Większość ułamków ceramiki i zabytków wydzielonych z warstw kulturowych II - VII (ryc. 1) można datować na koniec XII i 1 poł. XIII w. (ryc. 3). Na obecnym etapie badań, ze zrozumiałych względów,  trudno określić tak wąskie ramy czasowe dla poszczególnych faz funkcjonowania gródka. Jednak analogie do radzimskiej stłuczki ceramicznej z końca XII i 1 poł. XIII w. możemy znaleźć, na przykład w 11, 12 i 13 poziomie osadniczym w Kruszwicy na stan. 4 (W. Dzieduszycki 1982, s. 113 – 115).
Stwierdzamy, iż warstwy: VII – szarożółty piasek z nielicznymi smużkami po drewnie, VI – ciemnoszary piasek z plamami żółtego piasku i smużkami po zmurszałym drewnie, V – żółty piasek z plamami jasnobrunatnej ziemi ze zmurszałym drewnem, powstały w trakcie usypywania kopca, na którym wybudowano rezydencję kasztelanów. Ślady po drewnie w postaci ciemno i jasno brązowych cienkich linii świadczą, iż kopiec już w trakcie usypywania był wzmacniany przed osuwaniem się piasku ze skarp. W tych warstwach odnotowano niewielkie ilości ceramiki wczesnośredniowiecznej ręcznie lepionej, górą i całkowicie obtaczanej oraz ułamki pochodzące z okresu kultury łużyckiej.

4 – Ryc. 4. Radzim stan. 1/7, gm. Murowana Goślina. Zdjęcia najciekawszych zabytków wydzielonych odkrytych w trakcie sezonu 2008: 1 – brakteat guziczkowaty; 2 – misa żelazna typu śląskiego; 3 – brązowe okucie; 4 – denar krzyżowy; 5 – haczyk do łowienia ryb; 6 – igła kościana; 7 – uchwyt do ucha wiadra; 8 ramię wagi szalkowej (?); 9 – koser; 10 – garnek gliniany; 11 – fragment pierścionka szklanego; 12 – przekłuwacz rogowy

Denar krzyżowy datowany na koniec XI w. (ryc. 4:4) odnaleziony w nasypie z piasku świadczy poniekąd, że na wyspie lub w jej okolicy (być może we wsi po drugiej stronie Warty) istniało osadnictwo w XI/XII w. W nasypie nie odnotowano żadnego zabytku młodszego od XIII w.
Natomiast warstwy: IV – ciemnobrunatna ziemia, III – czarnobrunatna ziemia z kamieniami, polepą i węglami drzewnymi, II – spiaszczona ziemia z niewielką ilością węgli drzewnych i kamieni, można łączyć z funkcjonowaniem i destrukcją obiektu (najprawdopodobniej wieży mieszkalno-obronnej).
Warstwę IV należy wiązać z funkcjonowaniem siedziby kasztelana. W niej to odnaleziono ponad 1000 fragmentów naczyń całkowicie obtaczanych, zaliczanych do tzw. ceramiki tradycyjnej, datowanej na koniec XII – XIII w., wykonanej w tradycji wczesnośredniowiecznej (całkowicie obtaczane na kole garncarskim, wypał utleniający lub przeprowadzony w niekontrolowanych warunkach), a „przeżywające” się w początkach późnego średniowiecza (Grążawski 2002, s. 57; Rębkowski 1995, s. 21). Przeważają ułamki naczyń cienkościennych (garnki baniaste, esowate i dwustożkowate z brzegami wychylonymi na zewnątrz), wykonanych z gliny schudzonej średnią lub drobnoziarnistą domieszką, głównie piasku. Charakteryzowały się one stosunkowo wysokim standardem wykonania. Ponadto wydzielono kilkanaście zabytków, wśród których wymienić można: przekłuwacz rogowy (ryc. 4:12), koser (ryc. 4: 9), fragmenty noży żelaznych, kabłączek skroniowy, osełki kamienne, szydło kościane i fragmenty gwoździ żelaznych. W warstwie (IV) zarejestrowano zniszczone, spalone konstrukcje drewniane (z ułożonymi z dranic charakterystycznymi „kratami”), najprawdopodobniej zabezpieczające stok obronnego kopca.
Warstwę III stanowi gruzowisko kamieni, węgli drzewnych i wypalonej gliny z negatywami konstrukcji drewnianych. Rumowisko należy wiązać z destrukcją zabudowy gródka, która - jak wskazują zabytki - nastąpiła w 2 poł. XIII – 1 poł. XIV w. Fragmenty ceramiki z w-wy III nieznacznie różnią się od ułamków odkopanych w w-wie IV. Oprócz tzw. ceramiki tradycyjnej stwierdzono pojedyncze ułamki wypalone w atmosferze redukcyjnej, pochodzące z naczyń wykonanych techniką ślizgowo-taśmową. Homogeniczność materiałów pozwala na stwierdzenie, iż gródek funkcjonował nie dłużej niż 150 lat.
Warstwa II – ciemnoszara ziemia przemieszana z niewielką ilością pomarańczowego żwirku, poświadcza najprawdopodobniej próbę niwelacji terenu po gruzowisku (warstwie III). W jej wypełnisku odnotowuje się ceramikę łużycką, wczesno- i późnośredniowieczną oraz znaczący odsetek ułamków pojemników wypalonych w atmosferze redukcyjnej.
W warstwie datowanej na 1 poł. XIV w. odnotowano znacznie mniej zabytków niż w warstwach III i IV (ponadto znaleziono: gwoździe żelazne i fragment pierścionka szklanego - ryc. 4:11).
Ostatnią warstwę (I) stanowi humus, w wypełnisku którego odnotowano ceramikę łużycką, wczesno i późnośredniowieczną oraz nowożytną (ceramika ceglasta i ceglasta szkliwiona).
     Najprawdopodobniej kres osadnictwa na wyspie nastąpił w 2 poł. XIII – 1 poł. XIV w. Natomiast po lewej stronie Warty do wieku XIX istniała wieś, z której w czasach nowożytnych mogły dostawać się na wyspę pojedyncze ułamki ceramiki ceglastej i może szeląg miedziany Jana Kazimierza, nazwany boratynką.
    Tegoroczny sezon badawczy, w jakimś sensie, przyniósł odpowiedź, czy na terenie dawnej wyspy istniało wcześniejsze, niż XIII-wieczne osadnictwo, o którym wzmiankuje się w źródłach pisanych. Odkopane, na głębokości 4,5 m, obiekty nr 5 i 6, świadczą o zasiedleniu wyspy radzimskiej już na początku wczesnego średniowiecza. Ponadto udało się rozpoznać w piasku, z którego usypano stożek, pozostałości konstrukcji drewnianych, wzmacniających kopiec przed osuwaniem się w okresie budowy i funkcjonowania kasztelanii. Pozyskano także bogaty materiał masowy oraz zabytki wydzielone, świadczące o zajęciach i ubiorze mieszkańców wyspy (przekłuwacze [ryc. 4:12], igła kościana [ryc. 4:6], osełki, koser [ryc. 4:9], noże, gwoździe, kabłączki skroniowe, monety – denar krzyżowy [ryc. 4:4] i brakteat guziczkowaty [ryc. 4:1], misa żelazna typu śląskiego [ryc. 4:2], haczyki do łowienia ryb [ryc. 4:5], ucha do wiader [ryc. 4:7], okucia brązowe [ryc. 4:3]).
Niestety, nie udało się odnaleźć fundamentów bądź pozostałości po części podziemnej rezydencji kasztelanów radzimskich. Nie pozyskano też odpowiedniej próbki dendrologicznej (niezbędnej dla datowania). Najbliższe badania z pewnością zostaną skoncentrowane na odnalezieniu fundamentów wieży mieszkalnej lub innych obiektów z tego okresu oraz – co równie istotne – starszych śladów zasiedlenia Ostrowa Radzimskiego.


Copyright © Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, wszystkie prawa zastrzeżone.

Bibliografia:

Dzieduszycki W.
1982Wczesnomiejska ceramika kruszwicka w okresie od 2 połowy X w. do połowy XIV w., Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź.

Grążawski K.
2002 Przemiany w wytwórczości garncarskiej w rejonie środkowejDrwęcy we wczesnym średniowieczu, Włocławek.

Paprocki D.                                                
2004 Dzieje Radzimia w zarysie. Murowana Goślina.

Rębkowski M.
1995 Średniowieczna ceramika miasta lokacyjnego w Kołobrzegu,Kołobrzeg.

sezon 2009

W lipcu 2009 r. na Ostrowie Radzimskim prowadzono również prace archeologiczne i był to 7. sezon wykopaliskowy. Kontynuowano bowiem eksplorację warstw kulturowych w wykopach II i III. Przypomnijmy, że wykop II, był kopany w latach poprzednich, w 2008 r. został zbadany do calca tylko w niewielkiej części, natomiast wykop III, rok temu, wyeksplorowano do warstwy VII i VIII. Tegoroczny sezon stanowił, zatem kontynuację prac mających na celu rozpoznanie (w obrębie wymienionych wykopów) faz osadniczych na centralnym kopcu, gdzie znajdowały się potwierdzone w źródłach pisanych rezydencje kasztelanów.
Ekspedycję wykopaliskową tworzyli: pracownik Pracowni Radzim i studenci z Instytutu Prahistorii UAM w Poznaniu, odbywający praktyki wykopaliskowe (fot. 1).

1 – Fot. 1. Radzim stan. 1/7, gm. Murowana Goślina. Eksploracja warstw kulturowej przez studentki archeologii Instytutu Prahistorii UAM w Poznaniu.

W 2009 r. zamierzano rozpoznać całą powierzchnię eksplorowanego wcześniej wykopu II, wraz z poszerzeniami (o powierzchni 117 m˛) i wykopu III. Jednak duża ilość odkopywanych zabytków masowych i znalezisk wydzielonych oraz skomplikowana stratygrafia w wykopie III, który wyeksplorowano do warstw geologicznych, w które nie ingerował człowiek, sprawiło, iż nie udało się osiągnąć calca w wykopie II. I tak, w 2009 r. prace wykopaliskowe łącznie objęły powierzchnię 149 m.
Wykop II
W wykopie II eksplorację rozpoczęto od warstwy III, interpretowanej jako gruzowisko, powstałe w trakcie pożaru. W ciemnobrunatnej ziemi z dużą ilością węgli drzewnych, odnotowano polepę z negatywami po deskach, najprawdopodobniej elementach konstrukcyjnych bliżej nieokreślonego budynku. Przepalone kamienie, zdeformowane, częściowo przepalone fragmenty naczyń glinianych oraz plamy piasku (o barwie czerwonej) świadczą o kataklizmie, który strawił zabudowę kopca. Pod warstwą III, na całej powierzchni wykopu, eksplorowano warstwę czarnej ziemi o miąższości dochodzącej do 30 cm (fot. 2).

 2 – Fot. 2. Radzim stan. 1/7, gm. Murowana Goślina. Eksploracja warstw III i IV w wykopie II.

Warstwę IV, z bardzo dużą ilością stłuczki ceramicznej, odpadami konsumpcyjnymi oraz przedmiotami związanymi z życiem codziennymi, można łączyć z zabudową funkcjonującą w XII i XIII w. Tak duża „rozciągłość” czasowa spowodowana jest brakiem specjalistycznych analiz, które pozwoliłyby zawęzić datowanie (mobilia archeologiczne wydobyte z warstwy uniemożliwiają określenie precyzyjniejszych faz osadnicczych na kopcu). W wypełnisku odnotowano dwa obiekty wkopane w warstwę V – jednak z ich eksploracją postanowiono poczekać do przyszłego roku. Miejscami w wykopie osiągnięto strop piasku przemieszanego z niewielką ilością ziemi i darni, zawierającego smużki po zmurszałym drewnie, tworzącego - jak się wydaje - nasyp, na którym skupiło się osadnictwo średniowieczne i późnośredniowieczne.
Intrygująca jest liczba zabytków pozyskana z warstwy IV, począwszy od noży, gwoździ, haczyków żelaznych i nieokreślonych przedmiotów żelaznych, do monet z XI w. Stłuczka ceramiczna, licząca 1580 ułamków, wykleja się w większe fragmenty naczyń, które po zdeponowaniu poddane zostały działaniu wysokiej temperatury, na skutek której ułamki zostały wtórnie przepalone i zdeformowane. Okazy te datowane są na XII – XIII w. Odnotowano tutaj stosunkowo dużo garnków „słabej roboty”, które można datować na XI w. Być może w ośrodku władzy o lokalnym zasięgu długo korzystano z naczyń całkowicie obtaczanych, głównie dwustożkowatych garnków, o wysokim załomie brzuśca i pojemników o ściankach prosto rozchylających się ku górze, z wyodrębnionymi cylindrycznymi szyjkami, o brzegach lekko wychylonych, z charakterystycznymi wrębami na pokrywki. Alternatywnie nie można wykluczyć, iż w niezbadanej archeologicznie części wyspy znajdują się ślady wczesnośredniowiecznego osadnictwa, a duży udział zabytków do dziś rejestrowany jest na złożu wtórnym.
Wykop III
W wykopie III eksplorację rozpoczęto od warstwy VII i VIII. Na ich poziomie odnotowano 3 obiekty. Dwa, nr 1 i 2, to najprawdopodobniej pozostałości po wędzarniach lub miejscach obróbki ryb, o czym świadczy kilka skupisk rybich łusek (fot. 3).

3 – Fot. 3. Radzim stan. 1/7, gm. Murowana Goślina. Profil obiektu nr 1 z wykopu III.

 W południowej części obiektu nr 1 stwierdzono nagromadzenie węgli drzewnych i popiołu wyraźnie wykraczające poza granice obiektu, natomiast nie odnotowano żadnych pozostałości po dołkach posłupowych. W wypełnisku odkopano cały garnek o baniastym brzuścu, przewężonej, prawie prostej szyjce i wychylonej krawędzi, z dnem wklęsłym i podsypką popiołu. Naczynie wykonane z gliny schudzonej drobną domieszką przybrało po wypale barwę ciemnoszarą. Wewnątrz widoczne są spieki po przywarach pożywienia. W obiekcie odnaleziono również 105 fragmentów stłuczki ceramicznej i 46 fragmentów kości zwierzęcych, będących odpadami konsumpcyjnymi oraz 4 skupiska rybich ości i łusek. Obiekt datowany wstępnie na koniec XII wieku wyznacza najwcześniejszy okres użytkowania kopca.
Warstwa VIII to piasek, z którego usypany został nasyp, gdzie koncentrowało się osadnictwo średniowieczne i późnośredniowieczne. Z jej wypełniska oprócz nielicznych fragmentów ceramiki wczesnośredniowiecznej wydobyto dużą ilość ułamków naczyń używanych przez „starożytną” ludność kultury łużyckiej. Warstwa znacząco ugina się począwszy od północno-wschodniego narożnika wykopu w kierunku północno-zachodnim i południowo-zachodnim. W warstwach VIIa, VIIb, VIIc, VIId, VIIIa, dominuje stłuczka ceramiczna z garnków o baniastych brzuścach, prostych, krótkich szyjkach zakończonych krawędziami lekko wygiętymi na zewnątrz. Dna w większości są lekko wklęsłe, ze śladami podsypki popiołu i tłucznia.
W wykopie na powierzchni 4 m zaobserwowano, iż spąg warstwy VIII, od narożnika północno-wschodniego do narożnika północno-zachodniego, zagłębia się o 1,12 m. Od jej poziomu wszystkie wcześniejsze chronologicznie warstwy uginają się w tym samym kierunku. Pod warstwami VIId i VIII odnotowano warstwę ze spalonymi dranicami dębowymi, po których do dziś pozostały węgle drzewne po bliżej nieokreślonych konstrukcjach drewnianych (fot. 4).

4 – Fot. 4. Radzim stan. 1/7, gm. Murowana Goślina. Rzut na konstrukcje drewniane odnotowane w wykopie III, warstwie IX.

W wypełnisku nie odnotowano ceramiki średnio- i późnośredniowiecznej. W warstwie zdecydowanie przeważały ułamki naczyń z czasów kultury łużyckiej i materiał masowy związany z osadnictwem datowanym na początki wczesnego średniowiecza. Pod warstwą IX odnotowano warstwę osadniczą, którą na podstawie zabytków masowych, ogólnie wolno datować na początki wczesnego średniowiecza. W niej to odnaleziono fragmenty naczyń całkowicie ręcznie lepionych i przykrawędnie obtaczanych lub tylko wygładzanych w celu wymodelowania części brzegowych. Do ich budowy użyto gliny schudzonej gruboziarnistą domieszką ostrokrawędzistego tłucznia. Pojemniki te wypalone zostały w atmosferze utleniającej, posiadają typowy przełam dwu- lub trójbarwny. Ułamki z warstwy X pochodzą z naczyń esowatych, o słabo profilowanym brzuścu i z jajowatych, o słabo profilowanych brzegach o krawędziach zaokrąglonych.
Podobnie jak w wyeksplorowanej do calca części wykopu II, tak i w wykopie III pod warstwą osadniczą z początków wczesnego średniowiecza uchwycono cienką warstwę, być może pierwotnego humusu, a pod nią calec.
W trakcie badań pozyskano 82 zabytki wydzielone, z których 38% stanowią średniowieczne przedmioty żelazne o trudnym - przed oczyszczeniem i konserwacją - do określenia przeznaczeniu. Drugą, co do wielkości (15%) grupę zabytków wydzielonych tworzą średniowieczne noże żelazne. Podczas eksploracji warstw kulturowych wydzielono kilka przedmiotów, unikatowych na tym stanowisku (fot. 5 i 6).

5 – Fot. 5. Radzim stan. 1/7, gm. Murowana Goślina. Zdjęcia najciekawszych zabytków odkrytych w trakcie 7 sezonu: 1-moneta z końca XI w., 2-denar krzyżowy z końca IX w.,3,4-blaszki brązowe, 5-przedmiot brązowy, 6-sprzączka żelazna, 7-przedmiot rogowy, 8-igła żelazna, 9-przedmiot żelazny, 10-ozdobny przedmiot kościany, 11-przedmiot żelazny, 12-haczyk na ryby, 13-racza noża, 14-przekuwacz kościany, 15-sprzaczka żelazna, 16-grot strzały.

 

6 – Fot. 6. Radzim stan. 1/7, gm. Murowana Goślina. Zdjęcia najciekawszych zabytków odkrytych w trakcie 7 sezonu: 1-przedmiot ołowiany, 2,3-przęśliki gliniane, 4-zapinka brązowa, 5-przedmiot żelazny, 6,10,11,12-nóż, 7-gróźdz, 8-odważnik, 9-grocik krzemienny, 13-krzesiwo ogniwkowe, 14- osełka kamienna, 15- rozcieracz kamienny, 16-naczynie gliniane.

Należą do nich, m. in.: krzemienny grocik łączony z ludnością kultury łużyckiej (fot. 6:9), zapinka rzymska z początków naszej ery (fot. 6:4) czy średniowieczny nóż żelazny z ozdobną obejmą brązową rękojeści (fot. 6:10). Najwięcej zabytków wydzielonych (91%) wykopano z warstw związanych najprawdopodobniej z funkcjonowaniem rezydencji kasztelańskich, natomiast niewiele pochodzi z nawarstwień datowanych na początek wczesnego średniowiecza. Najprawdopodobniej z piaskiem zwożonym w średniowieczu na wyspę pod nasyp, przywieziono na Ostrów Radzimski „starożytne” zabytki łużyckie i pochodzące z okresu wpływów rzymskich.
Wśród ceramiki dominuje stłuczka naczyń całkowicie obtaczanych na kole garncarskim. Były to fragmenty ornamentowane na brzuścach poziomymi dookolnymi bruzdami (pasami), datowana na XII i XIII w. oraz ceramika całkowicie ręcznie lepiona i przykrawędnie obtaczana lub wygładzana w celu wymodelowania części brzegowych, datowana na VII, VIII bądź IX w.
W trakcie badań pobrano 20 próbek, w tym ichtiologiczne ze skupisk łusek, dendrologiczne, węgle drzewne z poziomu spalonych konstrukcji drewnianych. Szczegółowe wyniki uzyskamy po zakończeniu specjalistycznych analiz laboratoryjnych.
Tegoroczny sezon badawczy pozwolił rozpoznać (w niewielkim odcinku) środkową część stożka, na którym odnotowano intensywne osadnictwo średniowieczne i późnośredniowieczne. W wykopie III, już od warstwy III zaobserwowano, biegnący środkiem wykopu, na osi północ południe, odmienny układ warstw. Rok temu w wyeksplorowanej do calca części wykopu II, pod warstwą IV, rozpoznawano kopiec usypany z piasku. W wykopie III warstwa piasku bardzo mocno ugina się ku zachodowi, tworząc około półtorametrowej wysokości nasyp od strony wschodniej, najprawdopodobniej chroniący środek stożka, gdzie skupiło się osadnictwo.
Miejmy nadzieje, iż analizy próbek C14 i dendrologicznych pozwolą doprecyzować chronologię warstw kulturowych. Ponadto, jak wolno przypuszczać, niezbędne byłoby założenie wykopu w zachodniej części stożka w celu określenia zasięgu i intensywności osadnictwa w poszczególnych fazach oraz sprawdzenia czy istniał na wyspie niewielki gródek pierścieniowaty, którego wschodnią część - pod koniec XII w. - przekształcono w gródek stożkowaty.
W tegorocznym sezonie nie udało się wyeksplorować do calca wykopu II. Najbliższe badania, o ile będzie to możliwe, z pewnością skupią się na zakończeniu eksploracji wykopu II oraz uporządkowaniu terenu.
Zakończone prace dostarczyły więc kolejnych, cennych informacji o średniowiecznych mieszkańcach Ostrowa Radzimskiego. Dzięki wydobytym z ziemi zabytkom, których używano tutaj ponad 700 lat temu, możemy rekonstruować historię tego niezwykłego miejsca.


Copyright © Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, wszystkie prawa zastrzeżone.